Chào mừng quý vị đến với website của Trường THPT Tân Đông

Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
Gốc > Tây Ninh dấu yêu > Văn hóa >

Người là ai, hỡi Thành Hoàng!

 

Trên tấm bảng chữ ghi công đức “Thành hoàng” hiện treo ở gian tiền đình, đình Hiệp Ninh, Thị xã có ghi ở bên dưới một câu chú thích, rằng: “Trích theo lý lịch đình Hiệp Ninh, do Sở Văn hoá Thông tin tỉnh Tây Ninh”. Đây rõ ràng được xem như lá bùa “bảo hiểm” cho tiểu sử Thành hoàng ở đình.

 hiep_ninh_1_01

Mặt tiền đình Hiệp Ninh

Nguyên do của sự sai lầm kể trên bắt đầu từ năm 1993, khi các cán bộ Bảo tàng tỉnh lập hồ sơ di tích để trình Bộ xin cấp bằng Di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia. Những người này đã chép nguyên văn phần viết về cụ Trần Văn Thiện trong sách sưu khảo Tây Ninh xưa của tác giả Huỳnh Minh, từ trang 114- 116, NXB Thanh niên 2011. Dù đây chỉ là sưu khảo (ghi chép lại những chuyện truyền miệng trong dân gian) chứ không phải là sử liệu. Tuy vậy, họ lại “quên” không chép đoạn ở trang 117, nói về việc quan Tri phủ Tây Ninh cho phép cất đình tại Bến Kéo để thờ cụ Trần Văn Thiện. Đấy chính là đình Long Thành, thuộc xã Long Thành Nam hiện nay. Khi biết bản lý lịch này, các cụ trong Ban Quý tế như ông Sáu già, Năm Nhơn ở đình Hiệp Ninh đã không chấp nhận các đoạn nói ông Trần Văn Thiện là Thành hoàng bổn cảnh của đình Hiệp Ninh. Tuy nhiên, hồ sơ đã được Hội đồng cấp Sở thông qua cũng như đã gửi lên Bộ. Dù vậy các cán bộ Bảo tàng khi ấy đã nhận ra sai lầm, nhưng vẫn không có văn bản nào chỉnh sửa lại (có lẽ do ngại thủ tục). Bằng chứng là đến năm 2001, khi Sở Văn hoá Thông tin Tây Ninh lúc bấy giờ cho xuất bản cuốn “Tây Ninh- Di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh”; trong bài viết về đình Hiệp Ninh, những chi tiết liên quan đến việc nói cụ Trần là Thành hoàng bổn cảnh ở đình Hiệp Ninh đã bị bỏ hết. Bài này là do chính Giám đốc Bảo tàng khi đó là ông Nguyễn Ngọc Nam chấp bút. Các đoạn liên quan đến Thành hoàng hoặc sắc phong đã được viết như sau: “Đình Hiệp Ninh được thành lập trong thời kỳ mở đất khoảng những năm 1880, thờ Thành hoàng bổn cảnh là người có công di dân khai hoang lập ấp, gìn giữ đất đai, bảo vệ biên thuỳ… Sắc phong còn được lưu giữ, bảo quản tại đình do vua Khải Định năm thứ hai, ngày 18 tháng 3 năm 1917 ban tặng…”.

 hiep_ninh_2

Giao thừa Tết 2012, ngai thờ ở đình Hiệp Ninh vẫn lộng lẫy vàng son

Bài viết này đã khắc phục được cái sai cơ bản nhưng vẫn còn chưa đúng ở một vài chi tiết. Như ở đoạn nói Thành hoàng là người có công di dân khai hoang lập ấp, thực chất vẫn sai. Vì Thành hoàng bổn cảnh trong trường hợp này là một linh thần, không phải là một người nào đó (nhân thần), như trường hợp cụ Đặng Văn Trước ở đình Gia Lộc, Trảng Bàng. Một chi tiết sai nữa là ở ngày tháng ban sắc phong: Bản sắc ghi ngày 18 tháng 3 năm thứ hai đời vua Khải Định (Đinh Tỵ, 1917) nghĩa là 8.5.1917.

Tuy nhiên, việc không sửa lại bản lý lịch của hồ sơ di tích mà Ban Quý tế của đình Hiệp Ninh vẫn còn giữ một bản đã khiến Ban quý tế mới của đình lấy làm cơ sở phóng lên một bảng chữ to, treo ở gian chính điện. Chính là do việc này mà bà con tín ngưỡng thấy Thành hoàng xưa của làng bị “mất ngôi”. Một người dân gắn bó lâu năm với tín ngưỡng thờ Thành hoàng ở đình Hiệp Ninh đã nói như sau: “Chúng tôi đã rất mừng vì đình được Nhà nước xây sửa lại to đẹp, nhưng giờ lại buồn vì ông Thần cũ đã bị đuổi đi cho ông Thần mới về toạ hưởng…”.

Cũng trong khoảng thời gian sau khi đình Hiệp Ninh đã được công nhận Di tích LS-VH cấp quốc gia theo Quyết định số 1340/QĐ-BT ngày 12.10.1993 của Bộ Văn hoá Thông tin; Báo Tây Ninh cũng đã có loạt bài viết liên quan đến Thành hoàng đình Hiệp Ninh cũng như lịch sử các làng xã Tây Ninh thời mở đất. Đặc biệt là bài làng Hiệp Ninh xưa đã chứng minh là làng Hiệp Ninh có trước khi cụ Trần xin khai mở và được chấp thuận cho lập làng mới Long Đình thôn, sau đổi tên thành xã Long Thành, năm Thiệu Trị thứ 4 (1844). Bằng chứng xác đáng bởi được chép ngay trong sách sử của Quốc sử quán triều Nguyễn. Sách Đại Nam nhất thống chí, đoạn mô tả các phủ, thành có viết: “Thành phủ Tây Ninh… ở địa phận thôn Khang Ninh, huyện Tân Ninh do phủ kiêm lý. Năm Minh Mệnh thứ 17 (1836) đặt phủ hạt, năm thứ 19 (1838) xây đắp thành thành phủ…”. Vậy làng Hiệp Ninh có tên gọi trước năm 1836. Điều này cũng đã được khẳng định thêm một lần nữa trong kết luận cuộc Hội thảo khoa học “Lịch sử hình thành vùng đất Tây Ninh” do Tỉnh uỷ Tây Ninh phối hợp Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh tổ chức trong tháng 1.2012 vừa qua.


Nhắn tin cho tác giả
Nguyễn Viết Xuân @ 01:42 30/04/2013
Số lượt xem: 134
Số lượt thích: 0 người
 
Gửi ý kiến